Blokboekjes

Geheel tegen de visie van meneer de Haan in laat ik mijn kinderen lezen uit boekjes met plaatjes, veel plaatjes. Ik ben nog steeds een voorstander van het gebruik van methode De Haan maar waar ik moeite mee blijf houden is dat de kinderen leren lezen uit saaie boekjes die weinig tot de verbeelding spreken. Als kind had ik ook veel moeite met leren lezen en schrijven maar boekjes vond ik heel erg leuk zolang er maar plaatjes in stonden. De liefde voor plaatjes kijken is altijd gebleven en de liefde voor het lezen is daar later bijgekomen en nog veel later ben ik boeken zonder plaatjes ook gaan waarderen.

Op een rommelmarkt kocht ik een keer een blokboekje, heel erg retro, absoluut geen avi proef maar een geweldig leuk boekje met een eenvoudig te lezen verhaaltje en... plaatjes. Tije bekeek de plaatjes, vond ze grappig verzon zelf zijn verhaal bij de plaatjes en wilde daarna het boekje lezen om te zien of zijn verhaal klopte met het echte verhaal. Het lezen van het boekje verliep niet echt vlot want tussendoor nam hij telkens de tijd om de leuke plaatjes te bekijken, maar het boek kwam uit en helemaal achterin stond een lijstje met nog meer blokboekjes. Die wilde hij hebben, al die boekjes.

Via marktplaats kon ik in één keer een heel stapeltje blokboekjes van iemand overnemen en nu liggen ze in onze boekenkast te pronken. Tije heeft er inmiddels vier uitgelezen en is nu bezig in nummer vijf. De verhaaltjes en plaatjes blijven hem boeien en hij kijkt al weer uit naar het volgende boekje. Voor mij voelt het alsof we over een enorme drempel zijn, lezen is nog best heel lastig en echt zelfstandig lezen gaat nog niet maar lezen wordt wel steeds leuker. 

Nu Noortje nog....

Alles willen weten...

Tije: "Ik wil alles weten en wel nu". Als je acht bent en de wereld zich steeds een beetje meer aan je openbaart dan kan het gebeuren dat je gelooft alles te kunnen weten en dan wil je dus ook alles weten. De afgelopen weken treft ik Tije steeds vaker aan met een informatief boek op zijn schoot. Hij wil bijvoorbeeld alles weten over de geschiedenis, echt ALLES! Hij wil ook alles weten over de geschiedenis van Amerika en hoe het nou precies zat met de indianen en cowboys. (Dat krijg je ervan als je de boeken van Het kleine huis voorleest).

Probleem is alleen dat die informatieve boeken vol staan met informatie die Tije nog niet kan lezen en dat ik niet altijd zin of tijd heb om voor te lezen. Vandaag heeft Tije geluisterd naar het luisterboek van Arend van Dam; Lang geleden. Het boek is gelukkig nog niet helemaal uit dus dat geeft mij de tijd om me voor te bereiden en ervoor te zorgen dat er meer informatieve cd's klaar staan in de boekenkast. Inmiddels heb ik wat tips van andere thuisonderwijzers gekregen dus morgen gaan we denk ik langs de bibliotheek om wat luisterboeken te lenen. Overmorgen weet Tije dan misschien wel alles...

Ot's avontuurlijkste moment van zijn leven

Vanmorgen zag Ot deze advertentie voorbij komen op internet. Daar wilde hij wel aan mee doen. Hij schreef zijn meest avontuurlijkste moment van zijn leven eerst op papier en daarna netjes in de computer. Een top prestatie voor zijn doen, helemaal gezien het weinige aantal spellingsfouten en de mooie zinnen met hoofdletters en punten. Nu wilden we het inzenden en zagen we dat er maar 110 tekens gebruikt mogen worden. Balen dus. Om het toch niet verloren te laten gaan bij deze Ot's avontuurlijkste moment van zijn leven:

Ik ben nu 12 jaar en toen ik 8 jaar was ben ik samen met mijn vader al eens in Lapland geweest. Toen ben ik met een helikopter naar een dorpje gevlogen in de bergen. We waren te gast bij het Sami volk. Het houden van rendieren gaat daar net wat anders dan het houden van koeien. Het is daar een gewoonte rendieren vrij te laten rondlopen. Ze hebben een teken in de oren van een rendier gezet om te laten zien dat dat rendier van die Sami is. Maar er worden ook nieuwe kalfjes geboren en een keer per jaar worden alle rendieren bij elkaar in een hek gejaagd. De kalfjes lopen daar achter hun moeder aan en de moeder is gemerkt in haar oor. De Sami kijkt naar het oor van moeder rendier als daar zijn teken in staat vangen ze het kalfje dat er achter aan loopt met een lasso. Daarna merken ze dat kalfje met het zelfde teken als op hun moeder zo dat als dat kalfje ook jongen krijgt die ook weer gemerkt kunnen worden en ik mocht mee. Het was nacht maar het was zomer dus is het daar bijna de hele nacht licht ik moest een hele berg beklimmen maar dat was het wel waard want daar kwam als een stromende rivier een enorme kudde rendieren aan rennen. Ik heb daar ook rendiertong geproefd ik vond het heerlijk. Gelukkig mocht ik op de terug weg op een quad. Toen ik terug kwam in het dorpje stond daar een oude man pannenkoeken met jam en slagroom te bakken. Toen de pannenkoeken op waren ging ik slapen in een lavo dat is een wigwam van het Sami volk. Dit alles is het avontuurlijkste dat ik ooit heb meegemaakt en wat zou ik graag nog eens naar Lapland gaan.

(leren) lezen

Noortje is zes jaar, als ze op school had gezeten zou ze nu in groep drie zitten en leren lezen en schrijven. Nu is het zo dat bij thuisonderwijs kinderen die grens van het leren lezen niet altijd ligt bij 6 jaar. Sommige kinderen leren al veel vroeger lezen maar er zijn er ook bij die pas leren lezen als ze ouder zijn. Veel thuisonderwijs kinderen leren zelf lezen en schrijven vanuit een natuurlijke interesse en doordat ze gestimuleerd worden door hun omgeving. Een paar mooie voorbeelden hiervan lees je op deze blogs:

• Maar leren ze dan wel lezen? 
• Stemmen op schrift.

Nu is die natuurlijke interesse er bij onze kinderen ook wel maar toch lukt het lezen niet zo makkelijk. Helaas is het taalgevoel bij ons in de familie niet zo goed ontwikkeld en is het leren lezen en schrijven een moeizaam proces. Ik leer mijn kinderen dat het noodzakelijk is om goed te leren lezen en schrijven en dat we daarom elke dag even moeten oefenen. Dat 'even' betekent voor Noortje dat we elke dag wat spelletjes doen met letters en woorden, voor Tije is het al iets meer en Ot moet elke dag een half uur zelfstandig lezen en krijgt daarnaast nog taallessen. Heel erg van harte gaat het niet maar een hekel aan lezen of schrijven hebben ze ook niet.

Zelf probeer ik vooral de individuele vooruitgang in de gaten te houden van de kinderen en ze vooral niet te vergelijken met andere kinderen. Ot ging pas echt lezen toen hij 9 was en schrijven toen hij 10 was, iets wat op school niet mogelijk geweest zou zijn. Tije oefent inmiddels ook al een tijdje het lezen en schrijven en is al aardig op weg al heb ik ook bij hem het gevoel dat het kwartje nog steeds niet gevallen is. Noortje is erg geïnteresseerd in letters maar tot nu toe heeft het bij haar nog niet tot lezen geleid al heeft ze wel erg veel plezier in het oefenen. Ik probeer steeds opnieuw nieuwe dingen te zoeken om het boeiend te houden, 'een keer een letterboek maken en je kind kent de letters' werkt bij haar dus niet. Ze blijft letters door elkaar halen en kan simpelweg maar niet onthouden hoe de letters heten of klinken. Maar ja, ze vindt het dus wel leuk om te oefenen, herkent inmiddels wat woorden en met wat hulp kan ze al een paar woordjes ontcijferen.

Inmiddels heb ik geleerd geduldig te zijn, geen doelen te stellen op korte termijn maar te denken in termen van jaren. Ik wil dat de kinderen leren dat het belangrijk is elke dag te oefenen, ik wil dat ze leren dat het niet vanzelf komt maar dat ze er voor moeten werken. Ik wil dat ze lol blijven houden in het leren ook als het niet vanzelf gaat. Soms is het moeilijk om daarin de juiste balans te vinden, soms stel ik toch te hoge doelen en verwacht ik te veel of had ik gehoopt dat het allemaal makkelijker zou gaan en voel ik een teleurstelling. Toch geloof ik dat we op de goede weg zitten, we gaan misschien niet erg hard maar we komen er wel. We zijn samen onderweg, de kinderen werken nog steeds goed mee, Ot heeft een enorme inhaalslag gemaakt en leest zonder veel moeite leuke boeken en het spellen gaat ook steeds beter, Tije hoorde ik van de week nog zeggen dat hij lezen het leukste vond van zijn taken en Noortje schuift graag aan bij onze werktafel om haar taalles te oefenen.

Hieronder wat ideetjes die ik de laatste tijd heb toegepast om het leren lezen en schrijven vooral ook leuk te houden. Op mijn site staan meer tips en verdere uitleg over hoe wij ons taalonderwijs aanpakken: www.ikkrijgthuisonderwijs.nl

Plaatjes om het spellen te oefenen

Leuke foto's om verhalen bij te schrijven

Eenvoudige leuke leesboekjes die in de smaak vallen bij Tije:

• Tup en Joep, Henri Arnoldus
• Boeken van Jan Berenstain, de fietsles, de honingjacht
• Boeken van Dr. Seus
• Vos en Haas

Leesrolletjes met wisselrijtjes:

 

Leesdoos met verschillende oefenmaterialen:

 

Schuifkaartjes om het spellen van woorden te oefenen. De woorden heeft Noortje gestempeld of zelf op de computer getypt.

 

Vilten letters. Leuk om woorden mee te maken maar ook goed om te leren dat sommige vormen anders klinken als je ze anders neerlegt; doos - poos , daarvoor hoef je enkel de eerste lettervorm een draai te geven.

Blog Hop tip: Taal plaatjes

Het is de Nationale OnderwijsWeek, thuisonderwijzers doen natuurlijk ook mee! Tijdens deze week organiseren we een blog hop met daarin onze Top Thuisonderwijs Tips.

Ik kan tippen over de site van Taalkanjer die gratis en voor niets een webinar geeft voor ouders die problemen ondervinden met hun kinderen op het gebied van taal. 

Taalkanjer gebruikt de didactiek van ABC Methode de Haan maar maakt het toegankelijker voor ouders om mee aan de slag te gaan. Zelf ben ik nog steeds erg blij met Methode de Haan maar tegelijk blijf ik ook zoeken naar manieren om het taalonderwijs leuk te houden. Een belangrijk onderdeel van Methode de Haan is het spellen met letternamen. Het woord maan spel je dus als em-aah-aah-en. Dit spellen helpt bij het vormen van woordbeelden iets wat voor beelddenkers weer heel belangrijk is. Meer uitleg over spellen met letternamen staat op mijn site.

Voor het spellen kun je gebruik maken van plaatjes. Omdat wij de laatste tijd steeds meer op de Ipad werken heb ik een (pages) document aangemaakt met plaatjes die je als PDF makkelijk kunt weergeven in de Ipad. Ik kies per week, of twee weken nieuwe plaatjes aan de hand van fouten die gemaakt worden tijdens het schrijven. De kinderen vinden het elke keer weer leuk welke plaatjes er nu weer voorbij gaan komen en na een paar keer spellen blijft het woordbeeld goed hangen en verdwijnen de fouten in het schrijven. Het kost wel even wat plak-en knipwerk om goede plaatjes van het net te halen maar dan heb je ook wel iets om elke dag even mee te beginnen of als afwisseling op je les. 

Bij deze een voorbeeld van zo'n plaatjesdocument, in dit geval plaatjes waarmee je alle klinkercombinaties, zoals in het alfabet van de haan, kunt oefenen.

Download Basis plaatjes PDF

Hier nog meer Thuisonderwijstips:

Dictee

Als je met ABC methode de Haan aan de slag gaat kom je vanzelf op het punt dat je dictees gaat afnemen. Nu is Tije zover dat hij alle schrijfletters geoefend heeft en kleine woorden netjes kan naschrijven in zijn schrijfschrift. Ook kan hij met de letterdoos korte dictee zinnen leggen. Toch bleek het nog vrij lastig deze twee te combineren. Het naschrijven van een voorbeeld is heel anders dan zelf schrijven wat je gedicteerd krijgt. Dan moet je opeens nadenken over de letters die je gaat gebruiken en ook nog eens over de juiste vorm en schrijfwijze van die letters. Dat leverde nogal wat frustratie op bij het schrijven. Frustratie is niet fijn en zeker niet effectief dus zochten we naar een andere manier en die vonden we.

We hebben een A4'tje met daarop drie duidelijke regels geplastificeerd. Tije kan nu met een whiteboardstift schrijven met lekkere grote halen. Als hij even iets verkeerd doet kan hij het direct wegvegen en het overdoen en dat vooral is heel erg fijn. Een bijkomend voordeel is dat de geplastificeerde alfabet kaart van De Haan nu ook heel effectief gebruikt wordt. Met de stift kan je even een streep zetten onder de juiste klank die je nodig hebt voor een woord. Of je zet even een medeklinker achter de enkele klinker om te laten zien dat dan de klank kort wordt en hetzelfde niet gebeurt als je die medeklinker zet achter de dubbele klinker.

Het werkt! De frustratie is weg, zo wordt schrijven toch nog leuk.

Natuurhistorisch Museum

Het Natuurhistorisch museum in Rotterdam is een heerlijk museum. Er is zoveel te zien en met een speurtocht erbij ook nog zoveel te ontdekken. Dit is echt een museum zoals een museum hoort te zijn. Mooie ruimtes met kasten vol interessante dingen om te bekijken. We gingen opnieuw met ons vakantiepaspoort op stap, de toegang was gratis en de kinderen kregen een speurtocht mee. 

Ook dit uitstapje is een aanrader!

Ot is niet zo van de speurtochten, daar moet je namelijk veel voor lezen en vaak ook nog wat voor schrijven, allemaal heel vermoeiend dus. Misschien kwam het door de aanwezigheid van ons nichtje, misschien kwam het doordat Ot voor zijn plezier veel heeft gelezen de afgelopen week en dus veel heeft geoefend, in elk geval was de speurtocht een uitdaging en ging Ot er helemaal voor. Alles werd nauwkeurig gelezen en alle antwoorden netjes opgeschreven. Ik stond versteld. Dit was voor het eerst dat hij zo zelfstandig met een vragenlijst aan de slag ging zonder in de stress te raken over het lezen of schrijven. Ik doe niet aan officiële testen maar dit was toch wel een mooie praktijk test. Ot is, als je het mij vraagt, met vlag en wimpel geslaagd! Wat heeft die jongen het afgelopen jaar een vooruitgang geboekt! 

Voor jonge kinderen is er een aantrekkelijke speurtocht met
zoekopdrachten en leuke weetjes.
Als eerste moest Noortje op zoek naar de bever. Gevonden!

Tije oog in oog met de tijger.

Bij het zien van dit wezentje kwam Tije echt niet meer bij van het lachen.
 Om te weten wat het is zal je toch echt zelf naar het museum moeten.

Storycubes

Inmiddels hebben we een prettig weekschema voor taal. Het was wel even zoeken hoe je in een week alles aan bod laat komen zonder dat het al te vervelend wordt maar daar zijn we voor nu even uit. Woensdag is de dag dat er verhalen gemaakt worden, stellen dus, of creatief schrijven. De kinderen hebben daarvoor een eigen verhalenschrift. Ot tekent en schrijft zijn verhalen zelf, Tije en Noor verzinnen de verhalen en tekenen en ik schrijf voor hen de verhalen op.

Vandaag hebben we iets nieuws gebruikt om tot een verhaal te komen, de storycubes.  Ik heb ze nu een weekje in huis en er zijn al heel wat verhaaltjes mee verzonnen. Het leuke is dat juist Noortje dol is op de dobbelstenen. Voor haar is het een spel maar ondertussen komen er heel wat aspecten van de taal bewust ter sprake en is het dus ook een goede oefening.

Ot gebruikte de dobbelstenen vandaag voor zijn stelopdracht. Even dobbelen en "Er was eens...."


http://www.storycubes.com

De verstuurmachine

Het schrijven van een dictee is natuurlijk niet echt leuk maar daar heeft Ot een oplossing voor bedacht...

De dicteeverstuurmachine!

Gebruiksaanwijzing is als volgt:
- knip passende stroken papier, wij gebruikten twee regels precies genoeg voor 1 dictee zin.
- plaats de machine midden op tafel.
- 1 persoon dicteert de zin (ik in dit geval) de ander schrijft de zin op (Ot, hoe kan het ook anders).
- zet de machine aan.
- plaats het papier in het daarvoor bestemde vulvak.
- transporteer met hulp van de afstandsbediening het papier door de machine naar de nakijker (ik dus weer)

Je hebt wel wat uitbreiding op de lego nodig. Door de jaren heen hebben we heel wat lego verzamelt en ook steeds meer technisch lego. De power functions maken het mogelijk om van dat technische lego echte bewegende dingen te maken. Geweldig leuk speelgoed! Om het vak 'techniek' hoeven we ons ook niet meer druk te maken.

taal en beelddenken

Als beelddenker weet ik maar als te goed wat het is om taal te moeten leren in een systeem wat niet echt bij je past. Een systeem wat gericht is op leren vanuit je linker hersenhelft en die vaak maar weinig ruimte laat aan creatief denkende mensen. Eigenlijk is het pas sinds een paar jaar dat ik er achter kwam dat ik een beelddenker ben, maar dat heeft misschien te maken met de moderne tijd die voor alles een mooie naam verzint. Vroeger was je gewoon niet als te slim, en woordblind, ‘dom’ dus eigenlijk. 

In elk geval was taal altijd een probleem. Men leerde mij dat ik moest luisteren naar de taal zodat ik kon weten wat ik schrijven moest. De letters leerde ik als klanken met als gevolg dat ik na een poosje de weg behoorlijk kwijt was. Ik hoor namelijk geen verschil tussen port of poort, woord of word. En dan de ui, eu of u, waarom schrijf je kurk met een u en keur met eu het is toch echt dezelfde klank die ik hoor. 

Door de jaren heen heb ik me weten te redden. Voor woorden die ik lastig vond verzon ik synoniemen ook gebruikte ik vaak een kladblaadje om woorden te testen, ik schreef de verschillende opties even op en bepaalde aan de hand van wat ik zag welke ik zou gebruiken in mijn zin. Eenmaal op de middelbare school heb ik de vreemde talen zo snel mogelijk uit mijn pakket laten vallen, ik presteerde het om 1-en te scoren nadat ik echt mijn best had gedaan de woordjes goed te leren. Eenmaal op de Kunstacademie deed het er allemaal niet meer toe, ik kon aan de slag met beelden en voelde me eindelijk op mijn plek.

Toch kan het ook anders. Inmiddels ben ik gaan inzien dat onze taal wel degelijk een logica en een structuur heeft. Dat er taalregels zijn die steun bieden daar waar mijn taalgevoel het af laat weten. Dat al onze woorden simpelweg opgebouwd zijn uit 26 letters en dat de klanken allemaal bepaald worden door de combinaties van die letters en de plek in het woord.

Nu kan ik mijn kinderen leren dat ze vooral niet moeten vertrouwen op wat ze horen maar leer ik ze de regels van onze taal zodat ze weten wat ze moeten schrijven. Ze leren woordbeelden en dat zijn niet alleen visuele plaatjes van een woord maar dat is een totaal woordbegrip. Ze leren dat door te spellen met alfabetklanken, door taalregels en door veel te oefenen en te spelen met taal waardoor ze inzicht krijgen in de structuur van de taal.

Omdat ik zelf nooit heb geleerd hoe dat te doen volg ik op het moment een cursus remedial teacher ABC taal. Het is mooi om nu als nog te leren hoe onze taal in elkaar zit en om meer inzicht te ontwikkelen. Het is geweldig dat ik daarmee mijn taalzwakke beelddenkende zoon op weg help en het is helemaal geweldig dat ik kan voorkomen dat mijn twee jongere kinderen de taal verklankend leren spellen en daardoor ook zwak worden in taal.

Nog een paar maanden en dan hoop ik mijn diploma te halen tot die tijd is het hard werken en studeren wat me af en toe tot wanhoop drijft omdat ik keer op keer geconfronteerd word met mijn eigen taalzwakte maar wat tegelijk een enorme voldoening geeft als ik merk dat ik dingen ga snappen en structuren in de taal ga herkennen. Ik zie een enorme vooruitgang bij Ot die een paar maanden terug een simpel zinnetje niet foutloos op papier kreeg en nu met plezier zelf verhalen schrijft. Ik ga steeds meer geloven dat meneer de Haan toch echt gelijk heeft. Zie artikel "Weet je wat, ik word dyslectisch"